Frisse wind bij nieuwbouw Hogeschool Windesheim

Hogeschool Windesheim in Zwolle timmert stevig aan de weg. Letterlijk en figuurlijk. Van een traditionele hogeschool heeft de onderwijsinstelling zich ontwikkeld tot een interactief kennis- en expertisecentrum. Omdat de beschikbare accommodatie en faciliteiten geen gelijke tred hebben gehouden met de groei van het aantal studenten, is gebouwd aan uitbreiding. Rond deze tijd wordt gebouw X opgeleverd, waar de School of Media en de School of Business & Economics worden gehuisvest. Het binnenklimaat speelt in alle gevallen een cruciale rol.

Regeling op ruimteniveau goed voor leerprestaties

De naam ‘gebouw X’ doet vermoeden dat het gebouw over bijzondere, verborgen kwaliteiten beschikt. Zo is het niet, maar de architect en de partij achter de technische installaties hebben het gebouw met hun frisse ontwerp wel een X-factor gegeven. Het meest in het oog springend is het klimaatsysteem, dat is ontworpen met het oog op het creëren van een optimaal leer- en werkklimaat.

Een aspect dat in het onderwijs nog veel ruimte biedt voor verbetering, getuige de stimuleringsregeling die we op de vorige pagina al aanhaalden. Want het is soms bar en boos, stelt Gerrit Roebersen. Hij is als projectleider bij Unica intensief betrokken bij de pilot ‘Gezonde klassen’ bij zeven basisscholen in Zwolle en Kampen en bij de realisatie van het innovatieve binnenklimaatconcept bij Hogeschool Windesheim. ‘De CO2-concentratie in een klaslokaal vormt een goede indicatie voor de luchtkwaliteit. De ventilatie in veel scholen laat zwaar te wensen over, met als resultaat een te hoge CO2-concentratie en luchtvochtigheid in de lokalen. In zijn algemeenheid kun je stellen dat de CO2-concentratie bij een gezond binnenmilieu de streefwaarde van 1.000 ppm (parts per million) niet overschrijdt. In een goed geventileerde ruimte blijft dit zelfs onder het niveau van 800 ppm. Scholen halen dat soort waarden over het algemeen bij lange na niet.’

Gezondheid en leerprestaties

Volgens Jan Oosterhoff, namens Hogeschool Windesheim onder meer verantwoordelijk voor het technisch beheer, heeft het slechte binnenklimaat verstrekkende consequenties. ‘Het leidt tot een onbehaaglijk gevoel, gezondheidsproblemen en verminderde leerprestaties. Een constante ventilatie is cruciaal om gezondheidsklachten zoals hoofdpijn, geïrriteerde luchtwegen, astma en allergische reacties te voorkomen. Wij vinden het scheppen van een goed leer- en werkklimaat zo belangrijk dat we er bij het samenstellen van het plan van eisen voor de nieuwbouw veel aandacht aan hebben besteed. Zo wilden we in ieder geval op ruimteniveau het klimaat kunnen regelen.’

Projectleider Gerrit Roebersen onderkent het belang van individuele ruimteregeling in een schoolomgeving. ‘Het maakt nogal een verschil of dertig studenten in een relatief kleine ruimte zuurstof verbruiken en CO2 produceren of dat er twee medewerkers in een kantoorruimte aan het werk zijn.’

Regelen tot op microniveau

Het nieuwe gebouw, waarin onder meer ook een radio- en tv-studio wordt gesitueerd, is straks van alle markten thuis. Op de vijf verdiepingen en in de circa 180 ruimten kunnen temperatuur en ventilatie met behulp van 300 naregelaars op microniveau worden geregeld. Daarbij wordt gebruik gemaakt van 700 datapunten, waarbij onder meer de CO2-concentratie per ruimte wordt gemeten.

Het regelen gebeurt met behulp van regelcomputers van Priva Building Intelligence uit De Lier. Aanwezigheidsdetectie en meting van de zonlichtintensiteit bepalen straks de regeling van verlichting en zonwering in drie zones. Dankzij de toepassing van stramienen met een lengte van 3,60 meter kunnen ruimtes eenvoudig anders worden ingedeeld. Technisch beheerder Jan Oosterhoff: ‘De bebouwing is gefaseerd ontwikkeld. Daardoor hadden we veel analoge regelsystemen en was er weinig eenheid op het gebied van klimaatregeling. Zo’n vijf jaar geleden hebben we vrijwel alle systemen omgebouwd. Dankzij een goede visualisatie is de bediening nu erg gebruiksvriendelijk. Alles werkt zodoende precies zoals zou moeten.'