Identiteit en branding centraal in interieurs ROCs en hogescholen

Branding, oftewel het gebruikmaken van merkkracht, is een van de leidende kenmerken geworden in de interieurontwerpen voor gebouwen waarin beroeps- en hoger onderwijs wordt gegeven, zoals ROCs, hogescholen en universiteiten, zegt deskundige Chris Pachen van AGS Architecten.

‘Gooi er gerust een knalrode muur in’

Pachen is inmiddels zo’n 25 jaar interieurarchitect, waarvan de laatste 13 jaar bij architectenbureau AGS. Met deze werkgever heeft hij bijgedragen aan de vormgeving van vele scholen voor zowel basis- als voortgezet en hoger onderwijs. Bij al die schoolsoorten is de structuur van het onderwijs dat er wordt gegeven doorslaggevend voor de gewenste interieurvormgeving.

‘Op een ROC kun je op een meer ruimte-geledende manier te werk gaan dan op een basis- of vmbo-school. Bij ROCs zie je de klassenstructuur plaats maken voor een open kantoorstructuur met diverse studielandschappen. Het draait er om het faciliteren van zelfstudie.’

Uitgesproken interieurs
Daarnaast speelt identiteit hier een grote rol, zowel op afdelings- als op instellingenniveau. Pachen: “ROCs en universiteiten willen steeds meer uitgesproken interieurs, plekken die duidelijk gedefinieerd zijn, net zoals een stadsplein dat met een carrousel of ijskraam wordt gemarkeerd. Op een ROC kun je er daarom gerust een knalrode vloer of muur in gooien. Die hang naar definitie heeft ook met de schaal te maken: het zijn haast geen scholen meer, maar halve steden.’

Een sprekend voorbeeld van de expressie van identiteit door interieur vindt Pachen het Instituut voor Sportstudies (HIS), een onderdeel van de Hanzehogeschool Groningen. ‘Het HIS is één groot driedimensionaal landschap, met overal subtiele knipoogjes naar de sport die er onderwezen wordt. De liftschachten zijn bijvoorbeeld voorzien van een meterverdeling.’

Binnenhalen van merken
In het verlengde van identiteit ligt branding. Pachen: ‘Vanuit de identiteit van de school of universiteit wordt vorm gegeven aan het interieur van het gebouw, ook door het binnenhalen van merken. De boodschap is: ‘Dit is waar wij voor staan; bij ons moet je zijn’. Sommige scholen slaan daar overigens in door. Je krijgt dan prachtige conceptuele interieurs, maar bij de praktische bruikbaarheid en de houdbaarheidsdatum kun je vragen stellen.’

Prioriteitenlijst
Een belangrijk risico bij de bouw van nieuwe schoolgebouwen, of die nu bedoeld zijn voor basis-, voortgezet of hoger onderwijs, is dat bij voorbereiding en budgettering het interieur te laag op de prioriteitenlijst staat, leert Pachens ervaring. ‘Wat me bij scholen altijd verbaasd heeft is dat het interieur pas als laatste in beeld komt, terwijl het voor de gebruikers van het gebouw de meest bepalende belevingsfactor is. Sommige opdrachtgevers zijn er wel alert op, maar in negen van de tien gevallen wordt er eerst een gebouw neergezet en pas in tweede instantie over interieur nagedacht.’

AGS pleit daarom als het om scholenbouw gaat voor wat zij noemt ‘Gesamtkunstwerken’, waarbij stedenbouw, architectuur en interieur in één consistente, vloeiende lijn tot ontwikkeling komen. ‘Helaas heeft de markt zich zo ontwikkeld dat alles in vakjes gestopt wordt. Ook tussen interieur en architectuur is daardoor een knip gekomen. Maar de meest dankbare projecten – zowel voor ons als makers als voor de eindgebruikers – zijn die waarin die knip niet bestaat.’