Gebouw benaderen als utilitair vastgoed

‘Bij de bouw en inrichting van maatschappelijk vastgoed als een onderwijsgebouw is er aan de ene kant veel ruimte voor eigen invulling, maar aan de andere kant zijn er heel veel regels waar rekening mee gehouden moet worden. Hoe wordt dit aspect en een duurzame exploitatie ingevuld? Hoe moet het gebouw ingericht worden zodat iedereen zich thuis voelt? En – niet onbelangrijk - hoe kunnen de kosten zo laag mogelijk gehouden worden?’

‘Het gebouw moet vooral uitnodigen’

Marieke Evers is werkzaam als adviseur op de afdeling Organisatie en Ruimte van ICSadviseurs uit Amsterdam. School Inside sprak met Evers over haar werk aan de ontwikkeling van oplossingen voor duurzame onderwijsgebouwen.

ICS bouwt ‘als onafhankelijk adviseur bruggen in complexe belangenvelden’, citeert Evers van de site van ICS. ‘Bruggen tussen financiers en opdrachtgevers, verschillende gebruikersgroepen, publieke en private partijen, gebruikers en bouwwereld, korte- en langetermijnbelangen, hoge ambities en duurzame exploitatie. Met financieel en maatschappelijk rendement als resultaat.

Het voordeel van het werken met partijen in het hoger en wetenschappelijk onderwijs is dat die het gebouw benaderen als utilitair vastgoed. Over duurzaamheid hoef je directie en facilitair management niets meer te vertellen. Anders dan bij primair en voortgezet onderwijs wordt er met één budget gewerkt: een facilitair manager kijkt vanuit operationeel tactisch oogpunt en weet dat de investering in betere vloerbedekking goedkoper onderhoud met zich meebrengt. Ondanks, of misschien wel dankzij, de aanwezige kennis is het de kunst het ambitieniveau vast te leggen. Lukt dat door alle partijen aan tafel te krijgen dan kan duurzaamheid, juist vanwege de raakvlakken met de exploitatie, ook financieel verantwoord worden.’

Concurrentie neemt toe
Hogescholen en universiteiten zijn snel veranderende organisaties in een dynamische omgeving. Evers: ‘Internationalisering leidt tot een grotere diversiteit onder studenten en medewerkers. Verder veroorzaakt het een verheviging van de concurrentie tussen de onderwijsinstellingen. Hierbij speelt de huisvesting een belangrijke rol. Zo worden onderwijsgebouwen ingezet als marketingtool en is de flexibiliteit van de gebouwen bepalend voor de kansen om in te spelen op die dynamische omgeving.’

In die dynamische omgeving is het leggen van verbindingen een actueel thema: de hogeschool of universiteit als ontmoetingsplaats. Evers: ‘Ontmoetingen tussen student en medewerker, onderwijs en onderzoek, universiteit en bedrijfsleven, binnen- en buitenland vinden plaats op een campus met een ruim aanbod van voorzieningen. De kunst is het gebouw zo in te richten dat het aantrekkelijk voor studenten is er naar toe te gaan. Het gebouw moet uitnodigen. Ze zijn niet verplicht aan colleges deel te nemen. Dat vraagt heel andere vertrekpunten dan in het basis- en voortgezet onderwijs. Je werkt meer aan ontmoetingsplekken en studievoorzieningen bovenop een mix van spreek- en collegezalen.’