‘Veel scholieren krijgen te weinig frisse lucht’

Het leer- en leefklimaat op de Nederlandse scholen is nog verre van ideaal, constateerden de deelnemers aan een breed gesprek voor School Inside – inspiratie voor het ideale leerklimaat. Er is vooral een gebrek aan frisse lucht. Oorzaak: de middelen om de situatie te verbeteren, zijn beperkt en regelgeving te belemmerend.

Onder leiding van Sibo Arbeek, hoofdredacteur van het blad Schooldomein, bespraken Paul de Ruiter (architect), Heleen Schuit (Voedingscentrum), Michiel Kulik (initiatiefnemer Happy Healthy School), Eddine Sarroukh (lichtexpert Philips), Theo van den Burger (Algemene Vereniging van Schoolleiders, AVS), Froukje van Dijken (BBA Binnenmilieu) en Richard Bruijne (woonbioloog) voor School Inside de voorwaarden waaraan de ideale leeromgeving moet voldoen.

Raam open?
‘Het leer-en leefklimaat op Nederlandse scholen is dramatisch’, stelde Paul de Ruiter. ‘Veel scholen, oud én nieuw, zijn slecht geïsoleerd. De meeste hebben te kleine klaslokalen; er zitten veel te veel kinderen in een kleine ruimte. Verder krijgen veel scholieren te weinig frisse lucht.’

Richard de Bruijne is het daar roerend mee eens: ‘Een school is onderdeel van het klimaat waarin wij leven, wonen, werken en leren. Een ongezond leerklimaat op school is daarmee ook van invloed op de woon- en leefomgeving. Het is heel belangrijk dat een kind voldoende frisse lucht krijgt. Gebeurt dat niet, dan kan zijn of haar aandacht verslappen. Het raam openzetten is ideaal, maar dat kan niet altijd, bijvoorbeeld wanneer een schoolgebouw aan een snelweg grenst.’

Michiel Kulik, een van de initiatiefnemers van de Happy Healthy School, weet uit ervaring dat er op dat terrein een wereld is te winnen. ‘Wij waren voor ons project in onder meer Shanghai. Daar is een algeheel verbod op het openzetten van ramen van kracht vanwege de ernstige mate van luchtvervuiling.’

Ook docenten blijken op grote schaal ontevreden met de omgeving waarin zij hun werk moeten doen. Eddine Sarroukh, werkzaam als lichtexpert bij Philips: ‘Uit verscheidende onderzoeken is gebleken dat veel docenten niet tevreden zijn met de leeromgeving. Ze vinden zelf dat het hun prestatie aantast.’

Verbetermaatregelen
Is verbetering mogelijk? Froukje van Dijken van BBA Binnemilieu denkt van wel, mits er voldoende middelen voor worden vrijgemaakt. ‘Wij analyseren problemen op scholen, kijken waar ze vandaan komen en geven verbetermaatregelen. Daarbij moeten we natuurlijk rekening houden met de beperkte middelen en budgetten.’

‘Als voorbeeld neem ik een bestaande school uit de jaren zeventig zonder ventilatiesysteem. Ventileren gebeurt er door de ramen open te zetten. Om goede ventilatie te garanderen, zou er bijvoorbeeld mechanische ventilatie in moeten. Wij zorgen ervoor dat dat op een zo goed mogelijke manier gebeurt, binnen de beperkingen van een gebouw en met de beperkte middelen die beschikbaar zijn. Ons doel is in ieder geval de huidige situatie te verbeteren en een bepaald minimaal niveau te bereiken, bijvoorbeeld dat van het arbobesluit.’