Beheer en onderhoud middelbare scholen

De notie dat een schoolgebouw in opperste welstand zal verkeren zolang er maar veel conciërges rondlopen is een hardnekkige en schadelijke misvatting, zegt Jaap van der Wal, directeur Huisvesting & Vastgoed bij Dyade, één van ’s lands grootste dienstverleners in het onderwijs en een specialist in de uitvoering van planmatig onderhoud en beheer voor scholen.

'Te veel conciërges bederven de brij'

Goed onderwijs vereist een goed geoutilleerd gebouw, waarin het onderwijzend personeel zich zorgeloos kan concentreren op het primaire proces: het onderwijzen en opleiden van leerlingen. Wat dat gebouw betreft, hebben schoolbesturen in het middelbaar onderwijs aanzienlijke vrijheid, maar dat ze die verstandig gebruiken kan niet altijd gezegd worden, meent Van der Wal.

‘Nogal wat schoolbesturen geven liever geld uit aan personeelslasten dan aan middelen: hogere salarissen voor de leerkrachten of bijvoorbeeld meer conciërges die zich met het gebouw bezig moeten houden. Maar de praktijk wijst uit dat zo’n groep conciërges te weinig toekomt aan wezenlijk onderhoud. Ons advies is eerder: stel één conciërge aan voor klein onderhoud en besteed het grotere werk uit aan een externe partij die er alle aandacht aan kan geven en die bovendien een frisse kijk meebrengt op zaken als kleurgebruik of ruimte-indeling. En denk bij je bestedingen goed na over de verhouding personeelslasten en middelen.’

Imago
Die ‘frisse kijk’ is de laatste jaren wezenlijk belangrijker geworden voor scholen. Van der Wal: ‘In het verleden kreeg je als school subsidie op grond van het aantal vierkante meters dat je in bezit had, maar sinds een jaar of drie, vier bepaalt je leerlingental de subsidiehoogte. Hoe minder leerlingen je aantrekt, des te minder geld je krijgt. Daarom is het imago van scholen – dat onder meer tot uiting komt in het gebouw – zo belangrijk geworden. Leerlingen en ouders kunnen op basis van het uiterlijk van een school al intuïtief besluiten dat ze daar niet – of juist wel – willen zijn.’

Andere hete hangijzers in het onderwijs zijn binnenklimaat en energiebeheer. Ook hier kan extern advies een groot verschil maken. ‘Het oplossen van warmte- en ventilatieproblemen via koeltechniek is voor de meeste scholen te duur; wij adviseren daarom de pijlen te richten op gedragsverandering. Dat geldt ook voor energiebeheer. Zorg bijvoorbeeld dat in de pauze de ramen opengaan, na schooltijd de lichten en computers uitgaan. Zulke kleine maatregelen hebben forse invloed op leefbaarheid en exploitatiekosten.’