‘Brede school met elkaar vormgeven’

Marieke Evers is werkzaam als adviseur op de afdeling Organisatie en Ruimte van ICSadviseurs uit Amsterdam. School Inside sprak haar over haar werk aan  de ontwikkeling van oplossingen voor duurzame schoolgebouwen.

Vraag naar duurzaamheid is vraag naar kwaliteit

‘In het basisonderwijs neemt de aandacht voor duurzame bouw door onder meer het concept ‘Frisse Scholen’ toe. Maar er is nog een wereld te winnen; mede omdat in het basisonderwijs meerdere partijen met elkaar moeten samenwerken in een brede school en zo de beschikbare ruimte nog efficiënter gebruiken.’

Evers constateert dat duurzaam bouwen een veel gebezigd begrip is, terwijl de impact ervan vaak onbekend is. ‘Er is relatief weinig kennis op dit gebied. ‘We willen een duurzaam gebouw’, zegt het schoolbestuur, maar wat is duurzaamheid? En voor een conciërge wegen andere belangen dan voor een leerkracht. Die wil zijn klaslokaal individueel kunnen aansturen qua zonwering, warmte, licht en ventilatie, terwijl een conciërge pleit voor een centraal systeem omdat hij er niet op zit te wachten ’s avonds alle klaslokalen nog eens na te lopen.

De vraag naar duurzaamheid is in feite een vraag naar kwaliteit. Geen tijdelijke trend, maar een keuze voor de lange termijn en daar moet je voorafgaand aan nieuwbouw goed over nadenken. Daar komt in het basis- en voortgezet onderwijs nog bij dat de budgetten voor bouw en exploitatie uit verschillende potjes komen. Hoewel er regelmatig landelijke of provinciale subsidies beschikbaar zijn om te investeren in het binnenklimaat, blijven de aanloopkosten altijd hoger om die vervolgens pas door bijvoorbeeld energiebesparing in de exploitatie terug te verdienen. Het is onze taak partijen dat in te laten zien en vroegtijdig samen te brengen zodat er vanaf de start duidelijkheid is over de vertrekpunten van nieuwbouw of renovatie, zowel financieel als inhoudelijk.’

Onder één dak
Het basisonderwijs heeft de opdracht zich te oriënteren op het vlak van de brede school. Dit betekent dat meerdere functies, zoals peuter- en kinderopvang, welzijnswerk en de bibliotheek, zowel organisatorisch als feitelijk onder één dak worden gebracht.

Evers: ‘In feite is de samenwerking binnen een brede school vaak van bovenaf opgelegd en moeten mensen van verschillend pluimage elkaar eerst leren kennen voordat ze samen überhaupt aan nieuwe huisvesting kunnen gaan werken. Het is interessant om met elkaar te ontdekken waar de synergie ligt. De meerwaarde van een brede school is dat de betrokken organisaties geloven in de kracht van de samenwerking. Inhoud staat voorop, het gebouw moet de samenwerking optimaal ondersteunen. En dat vraagt een andere manier van denken en werken. Buiten de gebruikelijke kaders zoeken naar oplossingen en plezier maken en helder communiceren met elkaar, werkt verfrissend. Dat lukt met de interactieve workshops die wij organiseren. Zorg dat je een brede vertegenwoordiging vanuit de scholen en potentiële partners uit het verenigingsleven en instellingen om de tafel krijgt. En laat ook de leerlingen hun ideeën voor de Brede school in brainstormsessies aangeven. Als je die slag in het begin met elkaar maakt, kun je samen naar een efficiënt gebouw toewerken en geef je met elkaar optimaal vorm aan de mogelijkheden die de brede school biedt.’